ตอนที่ 262 เข้าใจกระจ่างแจ้งในอก

เพียงกวาดตามองแวบเดียว ในใจเขาก็กระจ่างแจ้งขึ้นมาทันที แจ่มแจ้งเข้าใจในโจทย์สอบข้อนี้เป็นอย่างดี

ประโยคนี้มาจากบทที่ 30 ใน《หลุนอวี่·ยงเหย่》 เป็นประโยคเด็ดใจความสำคัญที่ฟูจื่อใช้อรรถาธิบาย “คุณธรรมมนุษยธรรม” บริบทหน้าหลังเขาจำขึ้นใจจนช่ำชองนานแล้ว ทุกถ้อยคำล้วนเอ่ยออกจากปากได้ทันควัน

“จื่อก้งกล่าวว่า ‘หากมีผู้ใดให้ทานแก่ราษฎรอย่างกว้างขวาง ทั้งยังช่วยสงเคราะห์มหาชนได้ จะเป็นอย่างไร นับว่ามีมนุษยธรรมได้หรือไม่’

ฟูจื่อกล่าวว่า ‘ไฉนจึงหยุดเพียงมนุษยธรรม ย่อมต้องเป็นระดับปราชญ์แล้วแท้ ๆ! แม้แต่เหยาและซุ่นยังกังวลว่าไม่อาจทำได้ทั่วถึง! อันผู้มีมนุษยธรรมนั้น ตนปรารถนาจะตั้งมั่นก็ช่วยให้ผู้อื่นตั้งมั่น ตนปรารถนาจะบรรลุเป้าหมายก็ช่วยให้ผู้อื่นบรรลุเป้าหมาย สามารถเปรียบเทียบจากเรื่องใกล้ตัว ย่อมนับเป็นวิถีแห่งมนุษยธรรมได้แล้ว’”