ตอนที่ 16 แผนเปิดปัญญา

ตอนที่ 16 แผนเปิดปัญญา

ลมหนาวกลางฤดูหนาวพัดเอาความเย็นจัดจากแดนเหนือผ่านท้องทุ่งไปพร้อมเสียงหวีดหวิว แต่พอเข้าใกล้อำเภอผิงอา ก็เหมือนชนเข้ากับกำแพงอุ่น ๆ ที่มองไม่เห็น ลมจึงแผ่วลงไปชั่วขณะ ก่อนจะเลียบกำแพงเมืองที่เสริมจนสูงใหญ่แล้วอ้อมจากไปอย่างไม่ค่อยเต็มใจนัก

เสิ่นเยี่ยนกระชับเสื้อคลุมขนสัตว์แล้วเดินตรวจรอบนอกเมือง แม้ลมจะหนาวบาดกระดูก แต่ไออุ่นจากถ่านหินที่ปนมากับกลิ่นอายชีวิตผู้คนในเมืองก็ยังทำให้เขาอุ่นใจขึ้นบ้าง ถึงอย่างนั้น ใต้ความอุ่นใจกลับมีภาระหนักอึ้งกดทับอยู่ ผู้คนที่เพิ่มเข้ามากว่าห้าหมื่นคนเหมือนก้อนหินใหญ่ที่ถ่วงใจเขาไว้ จะจัดที่อยู่ให้พวกเขาอย่างไร จะดูแลอย่างไร จะทำอย่างไรให้พวกเขารอดไปจนถึงช่วงขาดแคลนอาหารในฤดูใบไม้ผลิปีหน้า และกลายเป็นกำลังช่วยเหลือแทนที่จะเป็นภาระ ทั้งหมดนี้คือปัญหาเร่งด่วนที่สุดที่รอให้เขาแก้

แต่ปัญหาที่ลึกกว่านั้นคือ คนเราไม่ได้มีแค่ปากที่ต้องกินข้าว แต่ยังมีความคิดและความสามารถที่รอให้พัฒนา ถ้าแค่ให้พวกเขากินอิ่ม มีงานทำ แล้วใช้ชีวิตซ้ำรอยบรรพบุรุษไปอย่างไม่คิดอะไร สุดท้ายจะต่างจากผู้ลี้ภัยไร้ถิ่นฐานในที่อื่น ๆ ของยุคนี้ที่ดิ้นรนเอาตัวรอดสักเท่าไร? อย่างมากก็แค่มีชีวิตรอด ยังเรียกว่าได้ใช้ชีวิตไม่ได้ด้วยซ้ำ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงการพัฒนา

ดึกแล้ว ทั้งเมืองหลับสนิทอยู่ในความอบอุ่นจากไฟถ่านหินและความเหนื่อยล้าจากงานที่ทำมาตลอดวัน มีเพียงหน้าต่างของเรือนสองชั้นหลังเล็กในเขตที่พักด้านหลังที่ว่าการอำเภอที่ยังมีแสงตะเกียงสีเหลืองสลัวไหวอยู่