ตอนที่ 60 กองทัพใหญ่ตีเมืองทันที

จูฉือหล่างหัวเราะกล่าว “พูดไปแล้ว เรายังต้องขอบใจพวกเจ้า หากอยากทำเกษตรกรรมให้ดี มิใช่การพูดคุยโอ้อวด”

“เพียงสืบสวนจนกระจ่างถึงแบบแผนพันธุ์ข้าวเจ้าทั่วแผ่นดินก็เป็นโครงการที่ยากลำบากยิ่งแล้ว”

“ภายหลังยังครอบคลุมถึงชลประทาน การรังวัด การใส่ปุ๋ย กำจัดแมลง ฯลฯ เราอาจต้องใช้เวลาสิบปี ยี่สิบปี หรือนานกว่านั้น จึงจะทำวีรกรรมยิ่งใหญ่นี้สำเร็จ”

ครัวเรือนเกษตรในราชวงศ์หมิงเพาะปลูกโดยพึ่งพาปุ๋ยมนุษย์เป็นหลัก

แต่สำหรับต้าหมิงที่มีที่ดินเจ็ดถึงแปดร้อยล้านหมู่ กลับมีประชากรเพียงราวหนึ่งร้อยล้านคน

ปุ๋ยของคนหนึ่งคนรองรับที่ดินอย่างน้อยเจ็ดหมู่

ไม่พอเลย

พร้อมกันนั้น ยังพัวพันกับปัญหาที่ร้ายแรงกว่า คือ โรคและแมลงศัตรูพืช

หากต้องการธัญพืชผลผลิตสูง