ตอนที่ 194 เริ่มการสอบสำนักศึกษา

การสอบสำนักศึกษาแบ่งออกเป็นสองรอบ ได้แก่ การสอบรอบต้นและการสอบทบทวน การประเมินทั้งสองรอบนี้ขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปมิได้

การสอบรอบต้นเป็นการสอบคัดกรองเบื้องต้น หัวใจหลักคือการทดสอบบทความตามแบบสอบคัมภีร์สี่เล่ม บทกวีสอบห้าคำ และคำถามนโยบายอรรถาธรรมคัมภีร์ขั้นพื้นฐาน มาตรฐานการตรวจข้อสอบเข้มงวดตายตัวยิ่งนัก ประการแรกจะดูว่าฉันทลักษณ์ของบทความถูกต้องตามระเบียบหรือไม่ เจตจำนงของข้อเขียนสอดคล้องกับแนวคิดเฉิงจูดั้งเดิมหรือไม่ ทั้งบทความมีข้อห้ามเอ่ยพระนามและมีตัวอักษรผิดตกหล่นหรือไม่ มีเพียงนักศึกษาที่ทำถูกต้องตามกฎเกณฑ์ทั้งหมดและสำนวนภาษาลื่นไหลสละสลวยเท่านั้น จึงจะสามารถก้าวขึ้นสู่ประกาศรายชื่อรอบแรก ได้รับคุณสมบัติเข้าการสอบทบทวนในลำดับถัดไป

ส่วนการสอบทบทวนนั้นคือการตัดสินรอบสุดท้าย ความลึกซึ้งของข้อสอบเหนือกว่าการสอบรอบต้นเป็นอันมาก มิได้ทดสอบสำนวนสำเร็จรูปตื้นเขิน หากแต่มุ่งเจาะจงจุดบอดทางความรู้และข้อด้อยด้านการคิดวิเคราะห์ของนักศึกษา เกณฑ์การตรวจข้อสอบยิ่งเข้มงวดกวดขัน กรรมการตรวจข้อสอบไม่เพียงพิจารณาสำนวนภาษา เจตจำนง และความลึกซึ้งของหลักปรัชญาอย่างละเอียดทีละตัวอักษร ทว่ายังมีเจ้าหน้าที่เฉพาะทางคอยเทียบดูลายมือ ปลายพู่กัน ตลอดจนท่วงทำนองบรรยากาศของบทความในการสอบทั้งสองรอบ หากปรากฏความคลาดเคลื่อนระหว่างรอบหน้าและรอบหลังมากเกินไป ลายมือแตกต่างชัดเจน หรือท่วงทำนองงานเขียนขาดตอนผิดแผก จะไม่ไต่ถามสาเหตุใด ๆ ทั้งสิ้น และสั่งให้ถูกคัดตกในทันที